Het is april. De zon begint te schijnen, de paasvakantie loopt op zijn einde en de Wetstraat bevindt zich in een traditionele ‘nieuwsluwe’ periode. Voor de N-VA is dat blijkbaar hét signaal om een wel heel voorspelbare traditie uit de kast te halen: de jaarlijkse aanval op de vakbonden en werklozen.
Wie naar de geschiedenis kijkt, ziet geen toeval, maar een strak geregistreerd script.
Een kroniek van een aangekondigde aanval
Het lijkt wel een seizoensgebonden reflex. In 2014 zagen we Siegfried Bracke de spits afbijten. In 2015 en 2019 nam Zuhal Demir de fakkel over, telkens rond eind april, met ronkende verklaringen over de uitbetaalinstellingen. En nu we in 2026 aanbelanden, is het de beurt aan Eva Demesmaeker [1].
Onder de noemer van "begrotingsdiscipline" wordt er opnieuw gemikt op een zogenaamde 'Vivaldi-bonus' van 20 miljoen euro. Het warme water is niet opnieuw uitgevonden; de oude debatfiche is simpelweg afgestoft.
Waarom de N-VA de bal (bewust) misslaat
De N-VA presenteert de 20 miljoen euro aan administratiekosten als een soort 'cadeau' aan de vakbonden. De realiteit is echter minder populistisch en een stuk complexer. Waarom hun logica rammelt aan alle kanten?
Vaste kosten verdwijnen niet met de werkloze: De N-VA stelt dat minder werklozen automatisch minder kosten betekenen. Dat is een drogreden. Of er nu 100.000 of 150.000 mensen een uitkering krijgen, de IT-systemen moeten blijven draaien en medewerkers moeten permanent opgeleid worden om de complexe wetgeving correct toe te passen.
Nieuwe dossiers zijn het duurst: Het aantal langdurig werklozen mag dan dalen, de administratieve zwaarte zit in het opstarten van nieuwe dossiers (zoals tijdelijke werkloosheid). Dat kost tijd, geld en mankracht.
Geen winst, maar overleven: In tegenstelling tot wat de N-VA suggereert, maken vakbonden geen winst op deze taak. Sterker nog, de huidige vergoeding dekt vaak de reële kosten niet eens. De berekening werd in 2022 juist aangepast omdat de uitbetaalinstellingen simpelweg verlies draaiden.
Met twee maten en gewichten: Terwijl de vakbonden als "schietschijf" dienen, krijgt de overheidseigen Hulpkas (HVW) – die overigens veel duurder werkt – wél extra budget. Dat ruikt niet naar efficiëntie, maar naar politieke afrekening.
Besparen? Begin bij de bron
Als de N-VA werkelijk bezorgd is om de "budgettaire krapte" en de "houdbaarheid van de begroting", waarom kijken ze dan altijd naar de structuren die de zwaksten in onze samenleving ondersteunen?
Wie 20 miljoen euro wil vinden voor de staatskas, hoeft niet te snoeien in de administratie die ervoor zorgt dat mensen hun rechtmatige uitkering krijgen. Men zou beter de hand in eigen boezem steken. Begin eens met het aanpakken van de torenhoge partijdotaties. Daar ligt een werkelijke besparing die de burger niet raakt, maar de politieke kast zelf.
Het is tijd dat we de april-retoriek van de N-VA doorprikken: dit gaat niet over de begroting. Dit gaat over het viseren van een sociale tegenmacht. Helaas voor hen: de geschiedenis herhaalt zich, maar wij doorzien het trucje inmiddels wel.
[1] https://www.tijd.be/politiek-economie/belgie/algemeen/n-va-wil-20-miljoen-euro-wegsnijden-bij-vakbonden/10657303.html
